Blog
Omega-3 và sức khỏe tim mạch: nên bổ sung từ thực phẩm hay viên uống?
Omega-3 là một trong những thực phẩm bổ sung được người trung niên và cao tuổi quan tâm nhiều nhất, chủ yếu vì sức khỏe tim mạch. Nhưng nên ăn cá hay uống viên dầu cá? Uống bao nhiêu là đủ? Ai cần thận trọng? Bài viết tóm tắt những điều cần biết.
Omega-3 là gì?
Omega-3 là nhóm axit béo không no mà cơ thể không tự tổng hợp đủ, cần lấy từ thức ăn. Ba loại chính:
- EPA và DHA (omega-3 chuỗi dài): có nhiều trong cá béo như cá hồi, cá thu, cá trích, cá mòi.
- ALA: có trong hạt lanh, hạt chia, óc chó, dầu đậu nành. Cơ thể chỉ chuyển được một phần nhỏ ALA thành EPA và DHA.
Omega-3 và tim mạch
NHS cho biết omega-3 chuỗi dài trong cá béo có thể giúp giữ cho tim khỏe mạnh. Vì vậy, chế độ ăn cân bằng được khuyến nghị có ít nhất 2 bữa cá mỗi tuần, trong đó 1 bữa cá béo. Cá hấp, nướng, luộc tốt hơn cá chiên.
Với viên uống, bức tranh phức tạp hơn. Các nghiên cứu cho kết quả không đồng nhất: lợi ích rõ nhất được ghi nhận ở việc giảm triglyceride (một loại mỡ máu) khi dùng liều phù hợp, còn tác dụng phòng ngừa biến cố tim mạch ở người khỏe mạnh vẫn đang được bàn luận. Nói cách khác, viên omega-3 có thể là một phần hỗ trợ, nhưng không thay thế được chế độ ăn lành mạnh, vận động và thuốc điều trị mà bác sĩ đã kê.
Ăn cá hay uống viên?
Ưu tiên từ thực phẩm
Cá cung cấp thêm protein, vitamin D, selen và nhiều chất khác. Một tuần 2 bữa cá, trong đó có 1 bữa cá béo (cá hồi, cá thu, cá trích, cá mòi, cá nục) là mục tiêu dễ thực hiện với bữa cơm gia đình Việt. Lưu ý cá ngừ tươi và đóng hộp không được tính là cá béo theo NHS.
Khi nào cân nhắc viên uống?
- Người ít hoặc không ăn được cá.
- Người được bác sĩ khuyên bổ sung, ví dụ khi triglyceride cao.
- Người ăn uống kém, khó đảm bảo đủ bữa cá mỗi tuần.
Chọn viên omega-3 thế nào?
- Xem hàm lượng EPA và DHA trên nhãn, không chỉ tổng lượng dầu cá. Viên “1000 mg dầu cá” có thể chỉ chứa khoảng 300 mg EPA + DHA.
- Nguồn gốc rõ ràng, nhà sản xuất uy tín, có số công bố, hạn dùng.
- Sản phẩm kết hợp: một số sản phẩm phối hợp omega-3 với các hoạt chất khác. Hãy đọc kỹ thành phần, vì có những hoạt chất không phù hợp với người đang dùng một số loại thuốc.
Tại Elva Pharma có Healthy Care Omega 3-6-9 (Úc) và Ezimega Plus (Ý, kết hợp omega-3 với monacolin K từ gạo men đỏ, CoQ10 và vitamin B). Riêng sản phẩm chứa monacolin K, người đang dùng thuốc hạ mỡ máu nhóm statin, có bệnh gan hoặc đang dùng nhiều thuốc nên hỏi bác sĩ trước khi dùng.
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Lưu ý cho người cao tuổi
- Đang dùng thuốc chống đông, chống kết tập tiểu cầu (như warfarin, aspirin, clopidogrel): hỏi bác sĩ trước khi dùng omega-3 liều cao.
- Sắp phẫu thuật, nhổ răng: báo cho bác sĩ biết bạn đang uống dầu cá.
- Tác dụng phụ thường gặp: ợ mùi tanh, đầy bụng, đi ngoài phân lỏng. Uống trong bữa ăn thường giúp giảm.
- Không tự ý bỏ thuốc huyết áp, mỡ máu, tim mạch để thay bằng thực phẩm bổ sung.
Tóm lại
Ăn cá đều đặn, nhất là cá béo, là cách tốt và an toàn để bổ sung omega-3. Viên uống có thể hữu ích cho người ít ăn cá hoặc theo khuyên của bác sĩ, nhưng nên chọn sản phẩm rõ hàm lượng EPA, DHA và hỏi ý kiến bác sĩ nếu đang dùng thuốc. Tham khảo thêm nhóm sản phẩm tim mạch – tuần hoàn hoặc gọi 0946 655 538 để được tư vấn.
Đọc thêm: Tuần hoàn máu kém ở người cao tuổi.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Cập nhật ngày 07/11/2026.