Blog
Đo huyết áp tại nhà đúng cách: hướng dẫn cho người cao tuổi
Tăng huyết áp rất phổ biến ở người lớn tuổi và thường không có triệu chứng, nên nhiều người mắc mà không biết. Theo NHS, cách duy nhất để biết huyết áp có cao hay không là đo. Một chiếc máy đo tại nhà, dùng đúng cách, giúp gia đình theo dõi và cung cấp số liệu hữu ích cho bác sĩ.
Vì sao nên đo huyết áp tại nhà?
- Phát hiện sớm tăng huyết áp ở người chưa từng được chẩn đoán.
- Theo dõi hiệu quả thuốc ở người đang điều trị.
- Tránh “hiệu ứng áo choàng trắng”: có người lên huyết áp chỉ vì hồi hộp khi gặp bác sĩ.
Chọn máy đo
- Ưu tiên máy đo bắp tay tự động; máy đo cổ tay dễ sai số hơn nếu đặt không đúng tầm tim.
- Chọn vòng bít (cuff) vừa chu vi bắp tay. Vòng bít quá nhỏ cho kết quả cao giả, quá to cho kết quả thấp giả.
- Máy có thương hiệu rõ ràng, có bảo hành.
- Mang máy theo khi đi khám để so với máy của bác sĩ ít nhất một lần.
Cách đo đúng: 7 bước
- Chuẩn bị: không hút thuốc, uống cà phê, trà đặc hay vận động mạnh trong 30 phút trước khi đo; đi vệ sinh trước.
- Ngồi nghỉ 5 phút trên ghế có tựa lưng, trong phòng yên tĩnh.
- Tư thế: lưng tựa, hai chân đặt phẳng trên sàn, không bắt chéo chân.
- Đặt tay: cánh tay duỗi, để trên bàn, bắp tay ngang mức tim.
- Quấn vòng bít trực tiếp lên da (không quấn ngoài áo dày), mép dưới cách nếp khuỷu khoảng 2 đến 3 cm.
- Không nói chuyện, không cử động trong lúc máy đo.
- Đo 2 lần cách nhau 1 đến 2 phút, ghi lại cả hai kết quả.
Đo khi nào và bao lâu?
Khi cần theo dõi (ví dụ trước buổi tái khám hoặc khi mới đổi thuốc), cách thường được khuyên là đo buổi sáng (sau khi ngủ dậy, đi vệ sinh, trước khi ăn và uống thuốc) và buổi tối trước khi đi ngủ, liên tục khoảng 7 ngày. Hãy làm theo hướng dẫn cụ thể của bác sĩ điều trị.
Ghi vào sổ hoặc điện thoại: ngày giờ, chỉ số tâm thu/tâm trương, nhịp tim, tay đo, và ghi chú (quên thuốc, mất ngủ, đau…). Mang sổ khi đi khám.
Đọc kết quả
Máy hiển thị hai số, ví dụ 130/80 mmHg: số trên là huyết áp tâm thu, số dưới là huyết áp tâm trương. Ngưỡng chẩn đoán và mục tiêu điều trị có thể khác nhau tùy người (tuổi, bệnh tiểu đường, bệnh thận…), nên hãy để bác sĩ đánh giá dựa trên nhiều lần đo, đừng tự kết luận từ một lần đo. Không tự ý tăng, giảm hay ngừng thuốc dựa trên kết quả đo tại nhà.
Khi nào cần đi khám, cần cấp cứu?
Đi khám sớm nếu kết quả đo tại nhà thường xuyên cao hơn mức bác sĩ dặn, hoặc hay đau đầu, nhìn mờ.
Gọi cấp cứu 115 ngay nếu có:
- Đau hoặc tức ngực đột ngột không hết, có thể lan ra tay, cổ, hàm.
- Méo miệng, yếu hoặc tê một bên tay chân, nói khó, lú lẫn đột ngột.
- Khó thở dữ dội.
Giữ huyết áp ổn định
- Ăn nhạt, nhiều rau và trái cây.
- Vận động đều đặn, giữ cân nặng hợp lý. Xem bài tập cho người cao tuổi.
- Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia.
- Ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng. Xem cải thiện giấc ngủ ở người cao tuổi.
- Uống thuốc đều đặn theo chỉ định.
Đọc thêm: Tuần hoàn máu kém ở người cao tuổi · Omega-3 và sức khỏe tim mạch.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Cập nhật ngày 07/11/2026.